Các sản phẩm đồ đồng mỹ nghệ trên thị trường hiện nay thường có nhiều chủng loại và giá thành khác nhau. Tuy nhiên, có nhiều sản phẩm với mẫu mã tương tự nhưng lại có mức giá khác biệt. Điều làm nên mức giá thành khác nhau của các sản phẩm này thường đến từ chất liệu đồng được chế tác.
Chế tác đồng mỹ nghệ sử dụng ba nguyên liệu phổ biến là Đồng vàng, Đồng đỏ và Đồng cattut.
Đồng thau là gì?
Đồng vàng hay còn gọi là đồng thau chính là một trong những hợp kim thay thế được tạo ra từ đồng và kẽm. Thông trường trong đồng vàng chỉ chứa 55% là đồng còn lại 45% là kẽm và một số kim loại khác.
Tính dẻo của Đồng thau được biết đến với những giá trị sử dụng vô cùng lớn do chi phí chế tạo rẻ hơn rất nhiều so với những loại hợp chất đồng khác, nên việc sử dụng Đồng thau trên thị trường hiện nay rất phổ biến.
Để nhận biết được Đồng thau, thông thường ta cần nhìn vào đặc điểm màu sắc của nó. Có thể sẽ có màu hơi vàng, sáng bóng trong môi trường tự nhiên bình thường.
Đồng đỏ là gì?
Đồng đỏ là tên gọi của đồng nguyên chất, có màu đỏ đặc trưng như tên gọi. Đồng đỏ có độ dẻo và độ bền cao, màu sắc đẹp, khả năng chống ăn mòn cao, độ dẫn điện và dẫn nhiệt tốt.
Loại đồng này rất mềm, chỉ cần 1 giọt đồng tinh khiết, bạn có thể kéo dài tới 2000m và có thể dát mỏng như tờ giấy viết hoặc hơn thế nữa.
Đồng cattut là gì?
Đồng Cattut hay còn gọi là đồng vỏ đạn, đây là loại đồng tốt nhất hiện nay được các đơn vị quân sự sử dụng để chế tạo vỏ đạn. Đồng Catut có màu vàng xanh, màu đanh, độ bền rất cao và không bị gỉ.
Cách nhận biết đồng thau - đồng đỏ - đồng cattut?
Để phân biệt ba chất liệu đồng kể trên thì cách đơn giản nhất là dựa vào màu sắc. Đồng đỏ – còn gọi là đồng nguyên chất thì có màu đỏ đặc trưng. Còn màu sắc của đồng thau (MÀU đồng vàng ) còn tùy thuộc vào tỷ lệ pha chế giữa kim loại đồng với kẽm. Một số trường hợp, màu của đồng thau khá giống với màu của kim loại vàng.
Đồng cattut sẽ có màu vàng xanh, màu đanh, độ bền ở mức cao và không bị gỉ.
Sản phẩm đồng mỹ nghệ chế tác bởi 3 loại đồng này khác gì nhau?
- Đồng thau thường rẻ , dễ chế tác, định hình nên có thể chọn để sản xuất các sản phẩm có giá thành thấp hơn.
- Trong khi đó đồng đỏ thường đắt hơn khoảng 30.000đ/kg, nhưng đương nhiên chất lượng sản phẩm và tính thẩm mỹ cũng sẽ tốt hơn nhiều. Đối với các sản phẩm như tượng và đồ thờ. Nếu khảm ngũ sắc, tam khí thường sử dụng phôi đồng là đồng đỏ.
- Đồng cattut là loại đồng đắt nhất và có độ bền cao, màu sắc có màu vàng xanh, màu đanh, độ bền rất cao và không bị gỉ. Sản phẩm làm từ đồng cattut thường để mộc theo chất liệu của đồng cattut và không làm màu hay khảm tam khí, ngũ sắc. Các sản phẩm đồng cattut thường có trọng lượng nặng hơn rất nhiều.
Một số mẫu sản phẩm được chế tác từ các chất liệu đồng:
Đồng đỏ nguyên chất ít bị oxy hóa, và chịu được các môi trường axit, khí quyển, trong nước, không khí thường, ….nên khi chế tác thành vật thờ cúng, đồ trang trí, gia chủ không phải lo về độ bền của sản phẩm. Nhất là đồ thờ cúng, kiêng kỵ việc đổ vỡ, thay mới, nên sử dụng đồ thờ bằng đồng là hợp lý nhất, thậm chí có thể sử dụng từ đời này sang đời khác. Ngoài ra, đồng đỏ nguyên chất có độ dẻo rất cao nên rất được ưa chuộng trong chế tác đồ thủ công, nhất là những mẫu tượng Phật lớn, đỉnh đồng, trống đồng.
Một số mẫu sản phẩm thờ cúng sử dụng chất liệu Đồng đỏ như: Bộ Đỉnh 1m3 Hạc 1m76 bằng đồng đỏ, Tượng phật A Thích ca bằng đồng đỏ cao 2m, Tranh đồng đỏ Vinh quy bái tổ
Đồng vàng tuy có tính dẻo xếp sau đồng đỏ nhưng chi phí chế tạo và tinh luyện rẻ hơn đồng đỏ. Chính vì vậy, so với các loại sản phẩm chế tác từ đồng đỏ, thì chất liệu Đồng vàng được nhiều người chọn lựa sử dụng phổ biến hơn. Tương tự với Đồng đỏ thì Đồng vàng là nguyên liệu thường được sử dụng để chế tác Đồ thờ, tranh đồng, tượng đồng, quà tặng vật phẩm - phong thủy, trống đồng quà tặng,...
Một số mẫu sản phẩm thường được các nghệ nhân của thương hiệu Đồ đồng Lê gia lựa chọn để chế tác nên như: Tượng gà mâm tiền bằng đồng vàng thau, Tượng chuột đàn phú quý bằng đồng vàng, Mặt trống đồng đúc nổi D50 bằng đồng vàng màu giả cổ,...
Đồng cattut có độ dẻo cao, do vậy khi đúc bề mặt sản phẩm không bị rỗ hoặc nổi lõm nhiều. Sản phẩm nhờ vậy cũng có giá thành cao, chỉ xếp sau đồng đỏ. Thông thường, các nghệ nhân thường sử dụng chất liệu này để sản xuất và gia công Đồ thờ, tượng, quà tặng vật phẩm - phong thủy.
Mẫu tượng Di lặc với độ tinh xảo cao được đúc từ đồng cattut
Một số mẫu sản phẩm được chế tác từ nguyên liệu Đồng cattut chất lượng của thương hiệu Đồ đồng Lê gia như: Đỉnh quả đào bằng đồng cattut, Tượng linh vật ngựa bằng đồng cattut, Tượng Trâu nằm bằng đồng vàng cattut,...
